भारताच्या हेवी-इफ्ट फ्लीटसाठी लाईफलाइन? यूएस वजन C-17 उत्पादन पुन्हा सुरू

अतिरिक्त C-17 ग्लोबमास्टर III वाहतूक विमाने घेण्याच्या व्यवहार्यतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी यूएस काँग्रेसच्या दबावामुळे भारतीय वायुसेनेने (IAF) पूर्वीपासून कधीही बंद न केलेली उत्पादन लाइन पुन्हा सुरू होऊ शकते.द वॉर झोनच्या अहवालानुसार, यूएस हाऊस सशस्त्र सेवा समितीने युनायटेड स्टेट्स एअर फोर्स (USAF) ला C-17 उत्पादन पुन्हा सुरू करण्याच्या संभाव्यतेबद्दल औपचारिक माहिती देण्याचे निर्देश दिले आहेत.जागतिक उर्जा-प्रक्षेपण मोहिमेपासून पश्चिम आशियामध्ये चालू असलेल्या लष्करी हालचालींपर्यंतच्या ऑपरेशनल मागण्यांमध्ये वाढ झाल्यामुळे अमेरिकेच्या विद्यमान ताफ्यावर ताण पडत आहे, या चिंतेने हे पाऊल पुढे आले आहे.C-17 हे जगातील सर्वात सक्षम स्ट्रॅटेजिक एअरलिफ्टर्सपैकी एक आहे. हे 77 टनांपर्यंतचे पेलोड वाहून नेऊ शकते, 130 हून अधिक सैन्याची वाहतूक करू शकते किंवा एकल M1 अब्राम्स मुख्य युद्ध टाकीसह जड उपकरणे वाहून नेऊ शकते. हे विमान यूएस लष्करी लॉजिस्टिक्सचा आधारस्तंभ बनले आहे, ज्यामुळे महाद्वीपांमध्ये सैन्य आणि उपकरणे जलद तैनात करणे शक्य झाले आहे.प्लॅटफॉर्मवर USAF च्या अवलंबनाने 2070 च्या दशकापर्यंत विस्तारलेल्या नियोजित सेवा जीवनाद्वारे फ्लीटची प्रभावीता राखण्याबद्दल प्रश्न उपस्थित केले आहेत. प्रत्युत्तरादाखल, सदन सशस्त्र सेवा समितीने उत्पादन पुन्हा सुरू करण्याशी संबंधित व्यवहार्यता, खर्च आणि आव्हाने याविषयी माहिती देण्यासाठी राष्ट्रीय संरक्षण प्राधिकरण कायद्याच्या मसुद्यात आवश्यकता समाविष्ट केली.भारतासाठी, C-17 लाईनचे कोणतेही पुनरुज्जीवन जवळून पाहिले जाईल. IAF ने तिची मूळ ऑर्डर पूर्ण केल्यानंतर तीन अतिरिक्त C-17 मिळवण्याचा प्रयत्न केला होता परंतु बोईंगने लाँग बीच, कॅलिफोर्निया येथील उत्पादन लाइन बंद करण्यापूर्वी ते करू शकले नाही. शेवटी, भारताने उत्पादन थांबवण्यापूर्वी फक्त एक अतिरिक्त विमान सुरक्षित केले.हेवी-लिफ्ट क्षमतेची गरज लक्षणीय राहते. IAF वृद्धत्वाच्या Il-76 वाहतूक विमानांसोबत C-17 चा ताफा चालवते, ज्यापैकी बऱ्याच वर्षांमध्ये सेवाक्षमता आणि उपलब्धता दर कमी होत आहेत. सुमारे 17 Il-76 अजूनही सेवेत असताना, दीर्घकालीन बदली किंवा पूरक शोधणे हे दलासाठी एक महत्त्वाचे आव्हान आहे.बोईंगने सूचित केले आहे की ते अतिरिक्त C-17 साठी ग्राहकांच्या गरजा समजून घेण्यास इच्छुक आहेत. तथापि, उत्पादन पुन्हा सुरू करणे सोपे होणार नाही. कंपनीला टूलिंगच्या उपलब्धतेचे मूल्यांकन करणे, विशेष पुरवठा साखळी पुन्हा स्थापित करणे, कुशल कामगारांची पुनर्बांधणी करणे आणि योग्य उत्पादन जागा ओळखणे आवश्यक आहे. मूळ लॉन्ग बीच सुविधा जेथे विमान एकत्र केले गेले होते ते 2019 मध्ये विकले गेले.संभाव्य पुनरुज्जीवन देखील अशा वेळी होईल जेव्हा काही विमाने C-17 च्या क्षमतेशी जुळतात. एअरबसचे A400M पेलोड आणि रेंजच्या बाबतीत C-130 हरक्यूलिस आणि C-17 मधील कोनाडा व्यापते, तर Embraer चे KC-390 विमानाच्या C-130 वर्गाशी थेट स्पर्धा करते. चीनचे Y-20 आणि रशियाचे Il-76 हे सध्या उत्पादनात असलेल्या एकमेव जड मोक्याच्या एअरलिफ्टर्सपैकी आहेत जे C-17 च्या क्षमतेपर्यंत पोहोचतात.जर वॉशिंग्टनने शेवटी निर्णय घेतला की उत्पादन पुन्हा सुरू करणे व्यवहार्य आहे, तर हे पाऊल केवळ युनायटेड स्टेट्ससाठीच नाही तर भारतासारख्या विद्यमान आणि संभाव्य ऑपरेटरसाठी देखील संधी निर्माण करू शकते, ज्यांना लष्करी तैनातीपासून मानवतावादी मदत आणि आपत्ती निवारणापर्यंतच्या मोहिमांसाठी मजबूत धोरणात्मक एअरलिफ्ट क्षमता आवश्यक आहे.